หม่อมเจ้าพระสังวรวรประสาธน์

(ม.จ. ชัชวาลย์ ชลิโต)

 หม่อมเจ้าพระสังวรวรประสาธน์ นามเดิมว่า หม่อมเจ้าชัชวาลย์ นามฉายาว่า ชลิโต ในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ ชั้น ๓ กรมหลวงบดินทรไพศาลโสภณ ประสูติในรัชกาลที่ ๕ ณ วันอังคาร เดือนอ้าย แรม ๗ ค่ำปีชวด จุลศักราช ๑๒๒๖ พ.ศ. ๒๔๐๗

เมื่อครั้งทรงพระเยาว์เล่าเรียนอักษรสมัยในวัง แล้วเข้ามาเล่าเรียนในโรงเรียนหลวงพระตหนักสวนกุหลาบที่ในพระบรมมหาราชวัง ตั้งแต่แรกตั้งโรงเรียนขึ้น เล่าเรียนสอบวิชาหนังสือไทยได้ชั้นประโยค ๑ ในคราวแรกที่มีข้าหลวงสอบได้ถึงปีจอ

พ.ศ. ๒๔๒๙ ทรงผนวชที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม แล้วไปททัฬหิกรรมที่วัดราชประดิษฐ์ สมเด็จพระสังฆราช (สา) แต่ยังเป็นที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ เป็นพระอุปัชฌาย์ สมเด็จพระมหาสมณเจ้ากรมพระยาวชิรญาณวโรรส แต่ยังทรงพระยศเป็นกรมหมื่นวชิรญาณวโรรส กับพระธรรมไตรโลก (เดช) เมื่อยังเป็นที่พระอริยมุนี เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ทรงผนวชแล้วอยู่วัดราชประดิษฐ์ เล่าเรียนพระปริยัติธรรมต่ออาจารย์รอดบ้าง อาจารย์บุษย์บ้าง แต่หาได้เข้าแปลพระปริยัติธรรมในสนามหลวงไม่ถึงปีจอ

พ.ศ. ๒๔๔๑ ทรงตั้งเป็นพระราชาคณะที่หม่อมเจ้าพระสังวรวรประสาธน์ เมื่อวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน ร.ศ. ๑๑๗ คราวเดียวกับทรงตั้งหม่อมเจ้าพระสมเด็จพระพุฒาจารย์เมื่อเป็นพระราชาคณะแล้ว หม่อมเจ้าพระสังวรวรประสาธน์ย้ายมาอยู่วัดบวรนิเวศวิหาร สิ้นชีพิตักษัยเมื่อวันที่ ๒๙ เมษายน ปีกุน พ.ศ. ๒๔๔๒ ชนมายุได้ ๓๕ ปี