พระตำหนักทรงพรต ทรงพระกรุณาโปรดให้สร้างขึ้นในรัชกาลที่ ๕ ต่อมาในรัชกาลที่ ๗ พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงปฏิสังขรณ์และดัดแปลงขึ้นใหม่  เป็นสถาปัตยกรรมรัตนโกสิทร์ตอนต้น ที่ได้รับอิทธิพลจากยุโรป โดยปลูกเป็นเรือนยาว มีระเบียงมุขด้านหน้า เพื่อถวายแด่วัดบวรนิเวศวิหารที่เสด็จประทับเมื่อทรงผนวช เพื่อทรงอุทิศส่วนพระราชกุศลถวายแด่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ผู้ทรงเป็นพระอุปัชฌาย์ พระตำหนักทรงพรตใช้เป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์และเจ้าฟ้าที่ทรงผนวชหลังจากประทับที่พระหนักปั้นหยา ๑ คืน ตามพระราชประเพณี  และพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ ๙ ก็ทรงประทับ ณ พระตำหนักทรงพรตนี้ เมื่อคราวทรงผนวช พ.ศ.๒๔๙๙

      Phra Tamnak Song Prot  was built in the reign of H.M. King Rama V (Chulalongkorn). Later, in meritdedication of H.M. King Rama IV (Mongkut) and H.H. Somdet Phra Maha Samana Chao Krom Phraya Vajiranyanavarorasa, the royal preceptor, it was renovated and modified by H.M. King Rama VII (Prajadhipok) when he was ordained and resided at the Wat. Phra Tamnak Song Prot is used as the royal residence for King and Princes when they ordain after they have resided in the Royal Residence of Phra Panyah for one night according to the royal tradition.